Günlerdir kan kaybeden piyasalar Çin'in 600 milyar dolarlık teÅŸvik paketini geniÅŸleteceÄŸi umuduyla dün yükseliÅŸe geçti. Ama bu olumlu hava geçici olabilir.
Ä°ki haftadır DoÄŸu Avrupa kabusu ile çakılan küresel piyasalar adeta umut arayışına girdi. Ä°ki haneli yüzdelerde büyürken en büyük ticari ortaklarının resesyona girmesi ile ihracat merkezli ekonomisinde sert kayıplar gören Çin'in dün Asya bölgesine el verecek yeni ekonomik planlar üzerinde çalıştığı haberleri, piyasalara moral verdi.
Kasım ayında açıklanan 600 milyar dolara varan mali teÅŸvik paketinin altyapı ve üretim alanlarına ayrılan bölümünün artırılacağını belirten Pekin'in paketin boyutunu büyütmesi de gündemde. Çin hükümeti tarafından yapılan açıklamada geliÅŸmekte olan ülkelere yapılan yatırımların azalmayacağı belirtildi. Bu açıklama küresel ekonominin motoru olan ABD ve Avrupa'nın köÅŸeye sıkıştığı bir dönemde Çin'in ekonominin çarklarını yaÄŸlayacağı yönünde algılanınca piyasalar Asya merkezli bir toparlanma yaÅŸadı.
Çin'in ekonomiyi canlandırma planlarının geniÅŸleyeceÄŸi beklentisi ile Çin borsası yüzde 6'nın üzerinde bir çıkışla son 4 ay içindeki en hızlı yükseliÅŸini görürken, salı günü son 25 yılın dibini gören Japon Nikkei 100 endeksi yüzde 0,85, Singapur'un Straits Times endeksi yüzde 1,04, Hong Kong'un Hang Seng endeksi ise yüzde 2,47 yükseldi. En büyük ticari ortaklarından biri olan ve ekonomisindeki yavaÅŸlama ile birlikte donan talep yüzünden ihracat kaleminde gözle görülür bir boÅŸlukla karşılaÅŸan Avrupa'da ise piyasalar yüzde 1'in üzerinde açıldı. Ä°ngiliz FTSE 100 endeksi yüzde 1,49, Alman DAX endeksi yüzde 2,55, Fransız CAC 40 endeksi yüzde 1,89 çıkış yaÅŸadı. ABD de Dow Jones endeksi yüzde ..., Nasdaq ise yüzde ... yükseldi.
Çıkışlar kısa süreli
Ancak uzmanlara göre Çin'in harcama paketini büyütmesi ya da piyasayı destekleyici yeni hamlelerde bulunması tüm dünyadan kötü ekonomik verilerin geldiÄŸi bir dönemde küresel piyasalarda ancak kısa süreli çıkışlar yaratabilir. Nitekim ABD'de ekonomik büyüme 2008'in son çeyreÄŸinde yüzde 6,8 çakılırken, Euro Bölgesi de yüzde 6 daraldı. DoÄŸu Avrupa ekonomileri arasında Ukrayna gibi iflas zilleri çalanlar var. Ayrıca dünya çapında bankacılık ve finans sektörüne iliÅŸkin kaygılar da artıyor. Sigorta devi AIG'nin ABD tarihinin en büyük ÅŸirket zararını yazmasının ardından devletten 30 milyar dolar daha yardım alarak ikinci kez kurtarılması piyasaların psikolojisini zaten bozmuÅŸtu. DoÄŸu Avrupa'ya verdiÄŸi milyarlarca dolar kredinin geri ödemesi konusunda endiÅŸeye düÅŸen Batı Avrupalı bankalar da risk tablosunda bulunuyor.
