Wednesday, Apr 16th

Last update:08:39:32 AM GMT

D覺 Kaynak Kullan覺m覺 (Outsourcing)

E-posta Yazd覺r

襤letmelerin gittikçe artan bir biçimde, yaln覺zca ‘sahip olduklar覺 yetenek ve becerileri esas alan ileri’ yapmak istemeleri ve  temel yeteneklerini kullan覺lmad覺klar覺 ileri, organizasyon d覺覺ndaki baka iletmelerden alma eilimleri, d覺 kaynak kullan覺m覺 (outsourcing) uygulamas覺n覺 ortaya ç覺kard覺. 襤letmeler bu sistemi kullanarak, kaynak tasarrufu yap覺yor, küçük ve yal覺n bir yap覺ya sahip oluyor ve çok iyi bildikleri iler üzerine younlaabiliyor. 

Bir firman覺n her alanda üstünlük salayabilmesi mümkün deil. Eer iletme herhangi bir alanda bir ilevi yerine getiremiyorsa, bunu çok daha iyi yapabilen baka bir iletmeye yapt覺rabilir. Geleneksel d覺 kaynak kullan覺m覺n覺n temelinde, bir ürünün hammaddesinin d覺ardan temin edilmesi söz konusuydu. Günümüzdeyse, sadece hammadde de deil, tüm ilerde d覺 kaynak kullan覺m覺 görülmekte.

Örnein, Westinghouse, firma olarak üretimde çok iyi olduunu; fakat bunun yan覺nda nakliye ilerinde kendilerinden daha uzman kiiler olduunu gördü ve baar覺l覺 bir nakliye irketi ile uzun dönemli bir anlama gerçekletirdi.

Bir firma, birkaç temel yetenek gelitirerek sürekli bir rekabet avantaj覺 salama olas覺l覺覺n覺 art覺rabilir. Bunun yan覺nda, firman覺n yerine getirmesi gereken faaliyetleri d覺 kaynak yoluyla salamas覺, temel yetenekleri üzerinde tümüyle konsantre olmas覺n覺 salar. Rolls-Royce Motorlu Arabalar irketi, d覺 kaynak kullan覺m覺na önem veren irketlerin ba覺nda geliyor. Dünyan覺n en pahal覺 otomobillerini üreten bir firma, 1991 ve 1992 y覺llar覺nda toplam 150 milyon dolarl覺k bir kayba urad覺. Firmay覺 tekrar karl覺 hale getirebilmek için verilen kararlardan biri de, d覺 kaynak kullan覺m yoluna gitmek oldu. Bugün, firma, arabalar覺n kasalar覺 ve dingilleri gibi baz覺 elemanlar覺n覺 outsource ediyor ve motor, boya, deri gibi kendi temel yetenekleri üzerine younla覺yor.

Outsourcing için ‘global kaynak kullan覺m覺’ deyimini kullanmak yanl覺 olmaz. Günümüzde üreticiler/imalatç覺lar ürünlerini, daha ucuz hammadde ve tedarikçilerin olduu ülkelerde yapt覺r覺yor. Bir iletme anlamas覺n覺 yerel bir iletmeden al覺p, 8000 mil uzakta bulunan Uzak Dou’daki bir iletmeye verebiliyor. Örnein, PC’ler için hard disk sürücüleri satan 襤ngiliz Seagale Technology’nin baar覺s覺, ürünlerinin malzemelerini Asya’dan ucuza mal etmesinin alt覺nda yat覺yor. Bu ürünler, tamamland覺ktan sonra 襤ngiltere’de sat覺l覺yor.

 

D覺 Kaynak Kullan覺m覺n覺n Önemi 

D覺 kaynak kullan覺m覺, birçok faaliyeti ve kullan覺m alan覺n覺 kapsar. Baz覺lar覺 parça parça ve küçük f覺rsatç覺 stratejik karakterler ta覺r. Örnein, ofis temizlii rekabet avantaj覺 salamada çok fazla rol oynamasa da iletmeye dolayl覺 yoldan birtak覺m faydalar salayabilir.

D覺 kaynak kullan覺m覺n覺n giderek önem kazanmas覺n覺n nedenlerin ba覺nda gelen neden; giderek karma覺k ve h覺zl覺 hareket eder hale gelen pazarlarda uzman hizmet verebilmenin en h覺zl覺 yolu olmas覺. Bununla birlikte, daha düük maliyet yaratmas覺 ise dier bir etmen. Bilgi ve iletiim teknolojisinin müthi bir h覺zla ilerledii de düünülürse, özellikle rutin ilerde d覺 kaynak kullan覺m覺 yoluna gidilerek büyük avantajlar elde ediliyor.

D覺 kaynak kullan覺m覺n覺n bize verdii esneklik sayesinde, art覺k sorunlar yaratan faktörler azalt覺r veya tamamen ortadan kald覺r覺labilir hale geldik. Bugün Amerika’daki firmalar覺n yüzde 65’i insan kaynaklar覺 bölümü outsource ediyor.

D覺 kaynak kullan覺m覺n覺n, insan kaynaklar覺 için birçok avantajl覺 yönü bulunuyor. Bunlar覺n ba覺nda ‘i yükünü azaltmas覺’ geliyor. Örnein, irket çal覺anlar覺 için eitim program覺 gerçekletirilecei zaman, eitim irketlerinin arat覺r覺l覺p en uygununun saptanmas覺, anlama yap覺lmas覺, eitim yap覺lacak yerin ayarlanmas覺 gibi iler insan kaynaklar覺 bölümünün sorumluluunda. Halbuki i bir dan覺manl覺k irketine outsource edildiinde, hem olas覺 hatalar önleniyor hem de zamandan tasarruf ediliyor.

Sonuçta d覺 kaynak kullan覺m覺n覺n size/iletmenize salad覺覺 faydalar覺 öyle özetlemek mümkün:

·         Ana faaliyet gösterdiiniz konuya odaklanman覺za olanak tan覺r,
·         Da覺n覺k verilerin tek merkezde toplanmas覺n覺 salar,
·         襤stenilen bilgiye k覺sa zamanda ulaman覺z olana覺n覺 sunar,
·         Gizliliin korunmas覺 salar,
·         Zamandan tasarruf salar,
·         Verimde art覺覺 getirir,
·         襤in uzman taraf覺ndan yap覺lmas覺 gibi önemli bir avantaj yarat覺r,
·         Kaynaklar覺n daha etkin kullan覺m覺n覺 salar.

D覺 kaynak kullan覺m覺n覺n insan kaynaklar覺 için faydalar覺n覺 ise öyle özetleyebiliriz:
·         Rekabet üstünlüü yarat覺r,
·         Kaynaklar etkin bir ekilde kullan覺l覺r,
·         Maliyetlerde düü yaan覺r,
·         Hizmet gerektikçe al覺n覺r,
·         Teknoloji yat覺r覺m覺 yap覺lmas覺na gerek kalmaz,
·         Gizlilik faktörü uzman kiilerce baar覺yla salan覺r,
·         Maalar tercihe bal覺 olarak gizli tutulabilir.

Günümüzün rekabet ortam覺nda bu faktörler oldukça önemli bir yere sahip ve bu nedenlerle d覺 kaynak kullan覺m alanlar覺 gün geçtikçe art覺yor.

Yayg覺n olan kan覺ya göre, iletmelerin d覺 kaynak kullan覺m覺na gitmeleri sadece maliyet endielerine balan覺r, ancak d覺 kaynak kullan覺m覺n覺n nedenlerini sadece maliyet avantajlar覺 ile s覺n覺rlamak son derece k覺s覺r bir görüü ifade eder. D覺 kaynak kullan覺m覺 maliyet avantaj覺ndan baka;


• Temel yetenein geliimi
• Esnekliin art覺r覺lmas覺
• Risk azal覺m覺
• Kaynak transferi ve kaynaklar覺n yeniden da覺l覺m覺
• Sabit sermaye masraflar覺n覺n azalt覺lmas覺
• Kalite art覺r覺m覺
• H覺z kazan覺m覺
• Küçülme
• Teknoloji

gibi avantajlar salar.

Maliyet avantaj覺nda d覺 kaynak kullan覺m覺 için müracaat edilen taeron firman覺n konusunda uzman oluu,kitle üretiminin etkinliinden faydalan覺覺, igücünün uzman ve etkin oluu gibi üretime ilikin d覺sall覺klar maliyetleri düürür.

Temel Yetenein Geliimi: Temel yeteneklerini gelitirerek rekabet üstünlüü salamak isteyen bir iletme, as覺l faaliyet alan覺n覺n d覺覺ndaki faaliyetlerini taeron firmalara devredebilir.Böylece etkin ve teknik bir yönetime giden yol da aç覺lm覺 olur ve taeron firman覺n maliyet avantaj覺ndan yararlan覺larak rekabet üstünlüü salanabilir.

Esnekliin Art覺r覺lmas覺: 襤letmelerin, ani deiimlere uyum salayabilmeleri için esnek bir yap覺ya sahip olmalar覺 gerekir. 襤letmelerin d覺 kaynaklardan yararlanma faaliyetlerini art覺rmalar覺, örgütlerin küçülerek yal覺n yap覺lar haline gelmelerine yol açar. Buna bal覺 olarak iletmeler daha çabuk karar alabilen, deiimlere anl覺k reaksiyonlar verebilen, müterilerin ihtiyaçlar覺na daha çabuk cevap verebilen esnek birimler haline gelirler.

Risk Azal覺m覺: Her yap覺lan yat覺r覺m belli bir risk unsuru ta覺r. D覺 kaynak kullan覺m覺 ile yat覺r覺m maliyetleri azalacak dolay覺s覺yla da risk da覺t覺lacak ve iletmeler krizlere kar覺 daha dayan覺kl覺 hale getirilecektir.

Kaynaklar覺n Yeniden Da覺l覺m覺 ve Kaynak Transferi: D覺 kaynak kullanan bir iletme önceden kulland覺覺 üretim araçlar覺n覺 elden ç覺karmak suretiyle önemli bir kaynak transferi salar veya s覺n覺rl覺 olan kaynaklar uygulamaya bal覺 olarak temel yetenek üzerinde younlat覺r覺l覺r.

Sabit Sermaye Masraflar覺n覺n Azalt覺lmas覺: D覺 kaynaklardan yararlanarak gerçekletirilebilecek faaliyetleri öz kaynaklarla gerçekletirmek, sermaye ve iletim masraflar覺na yol açar. D覺 kaynaklardan yararlanma giderleri, cari harcamalar olarak kabul edildikleri için sabit sermaye masraflar覺n覺n azalmas覺na ve karl覺l覺覺n art覺覺na katk覺da bulunur.

Kalite Art覺r覺m覺: Birçok iletme d覺 kaynaklardan yararlanma uygulamalar覺n覺, toplam kalite yönetimi tekniklerinden biri olarak kullan覺r. 襤letmeler, seçilmi bir taeron firma ile d覺 kaynaklardan yararlanarak herhangi bir fonksiyon için istedii kalite seviyesine ulaabilir. D覺 kaynaklardan yararlanma uygulamalar覺n覺n bir kalite sistemi olarak baar覺l覺 olabilmesi ancak iletmelerin temel yetenekleri d覺覺ndaki faaliyetlerini kendilerinden daha kaliteli yapacak taeron firmalar覺n bulunmas覺 ile mümkün. Bunun için taeron firmalar覺n alanlar覺nda uzman olmalar覺 gerekir.

H覺z Kazan覺m覺: Özellikle müteri hizmetleri alan覺nda servis h覺z覺, önem kazanan bir kriter haline geldi. 襤letmelerin konular覺nda uzmanlam覺 taeron firmalardan d覺 kaynak kullan覺m覺 durumunda önemli ölçüde h覺z kazan覺l覺r.
                                                                
Küçülme: 襤letmeler, d覺 kaynak kullan覺m覺 ile yap覺 olarak küçülür ve yal覺nla覺r. Küçülme yolunun tercih edilmesinde ise, müteri ve sonuca odaklanma yeteneklerini art覺rmak, yeniliklere daha çabuk uyum salayabilmek, kiisel sorumluluklar覺 daha kolay izleyebilmek, daha etkin bir haberleme a覺 kurmak ve sinerjiyi art覺rmak gibi sebepler etkilidir. 襤letmelerin örgütsel küçülme yolunu seçmeleri, iletmelerin faaliyetlerinin finansal sonuçlar覺n覺n da bir küçülme ile sonuçlanmas覺 anlam覺na gelmez. Aksine iletmeler çou kez küçülerek büyürler.

Teknoloji Avantaj覺: 襤letmeler yeni ürün gelitirme, tasar覺m, imalat, da覺t覺m, pazarlama, tan覺t覺m gibi fonksiyonlar覺n覺 d覺 kaynaklardan yararlanmak suretiyle, bu konularda yeni teknolojilere ulama imkan覺na kavuur. Bu yolla taeron firmalar覺n arat覺rma ve gelitirme departmanlar覺ndan yararlanmas覺 ve teknolojiyi takip etme maliyetinden kaç覺nmas覺 mümkün olur.

D覺 kaynak kullan覺m覺na imalat sektöründe de hizmet sektöründe de rastlamak mümkün olmakla beraber bu konuda hizmet sektörü son dönemde daha ön plana ç覺kmaktad覺r. Genel yönetim konular覺 ve özellikle insan kaynaklar覺 alan覺 d覺 kaynaklardan yararlanma konusunda birçok örnek sergiler. Ülkemizde d覺 kaynak kullan覺m覺na ait en çarp覺c覺 örnekler tekstil sektöründeki fason üretim metodu ve inaat sektöründeki taeron firma kullan覺m覺d覺r. Klasik uygulamalarla birlikte g覺da, ula覺m, beyaz eya, büro yönetimi, otomotiv vb. sektörlerde d覺 kaynak kullan覺m覺 giderek art覺yor. Otomotiv sektöründe Renault, beyaz eya sektöründe Arçelik, g覺da sektöründe Ülker, d覺 kaynaklardan baar覺 ile yararlanarak rekabet üstünlüklerini pekitirmeyi baaran iletmeler olarak dikkati çektiler. 襤letiim sektöründe ise, Nokia maliyet avantaj覺 nedeniyle Nisan 2002’den itibaren üç y覺l geçerli olmak üzere 300 milyon dolar deerinde bir bilgi ilem alt yap覺s覺n覺 HP’den salama yolunu tercih etti.

 

D覺 Kaynak Kullan覺m覺n覺n Uygulamas覺

D覺 kaynak kullan覺m覺na karar veren yönetici 3 anahtar soruya cevap aramal覺:


·  
Ticari deerler göz önünde bulundurulursa, bundan elde edilebilecek potansiyel rekabet avantaj覺 ne olur?
·  Pazarda yaanan bir olumsuzluktan bizim potansiyel zarar görebilirlik oran覺m覺z ne olur?
·  En az zarar覺 görmek için d覺 kayna覺 salayanla kontrol konusunda nas覺l bir düzenleme yapmal覺y覺z? (talep esneklii göz önünde bulundurularak)

Burada önemli olan d覺 kayna覺 salayana ba覺ms覺zl覺覺n覺 hissettirmek ama bunun yan覺nda sat覺n alan için güvenlii salayacak kontrol alanlar覺n覺 gelitirmektir.

Ba覺ms覺zl覺k ile kontrol alanlar覺 aras覺ndaki ölçüyü çok iyi ayarlamak gerekir. Çou firma ilk olarak fazla kritik olmayan alanlarda d覺 kaynak kullan覺m覺 yoluna gider. (Örnek tam olarak muhasebe ilevlerini devretmek yerine sadece maa bordrosu ilemlerini vermek gibi.) Zamanla bu konuda deneyim kazanan firmalar riskli alanlarda outsourcing yaparak büyük rekabet avantajlar ve kârlar elde ediyorlar.

 

Örnek D覺 Kaynak Kullan覺m覺 Örnekleri 

Türkiye’de yeni d覺 kaynak kullan覺m覺 uygulamalar覺, otomobil kiralama, posta-da覺t覺m gibi alanlarda görülüyor. Örnein Alarko Holding, hiçbir irketinin bünyesine araç sat覺n almay覺p, araç ihtiyac覺n覺 ‘rent a car’ irketlerine outsource ederek kar覺l覺yor.

Yak覺n zamana kadar irketlerin kendi içlerinde yapt覺klar覺, postalama-da覺t覺m ileri de art覺k kurye irketlerine outsource ediliyor.

襤naat irketleri de giderek, kendi uzmanl覺k alanlar覺n覺n d覺覺ndaki ileri d覺ar覺 vermeyi tercih ediyorlar. Örnein, baz覺 müteahhitler, binay覺 bitirdikten sonra bahçe düzenleme iini, bu konuda uzman irketlere yapt覺rarak baz覺 maliyetlerden kurtuluyorlar.

Fotokopi irketi Xerox ise, fotokopi ileri youn olan irketlerin bütün ilerini yönetiyor. Böylece irketler hem fotokopi cihaz覺na yap覺lan sabit yat覺r覺mlardan kurtuluyor, hem de s覺k s覺k ortaya ç覺kan ar覺zalarla uramak zorunda kalm覺yorlar.

Otomobil : Oyak-Renault, bir otomobilde yer alan tam 2000 parçay覺 d覺ar覺dan 140 ayr覺 irkete outsource ediyor.

Beyaz Eya: Sektörün önderlerinden Arçelik, kendi üretmedii parça ve bölümler için 350 irketle çal覺覺yor.

Konfeksiyon: Konfeksiyon sektöründe çal覺an 2.1 milyon kiiden, 1.4 milyonu, tedarikçi olarak faaliyet gösteren firmalarla çal覺覺yor.

Perakendecilik: Perakendeciler rekabette bir ad覺m öne geçebilmek için, nakliye, depolama ve stok yönetimi gibi lojistik ilerini uzman irketlere devrediyorlar.

G覺da: Bu sektördeki irketler, ambalaj iini Tetrapak gibi irketlere devretmeye balad覺lar.

 

Kaynak: www.cvtr.net