Gider dağıtımı ile amaçlanan, üretilen mamülün maliyetinin belirlenmesidir.
1.Dağıtım: Endirekt giderlerin tüm gider yerlerine dağıtım anahtarları aracılığıyla dağıtılmasıdır.
Gider dağıtım anahtarları: Gider merkezlerine direkt yüklenemeyen giderleri, gider yerlerine dağıtmada kullanılan ölçütlere dağıtım anahtarı denir. ÖrneÄŸin; aydınlatma gideri için watt toplamı veya ampul sayısı, su gideri için musluk sayısı veya iÅŸçi sayısı.
Makinaların amortismanı, ustabaşı ücreti endirekt ilk madde malzeme giderleri açısından direkt olduÄŸundan mamüle dağıtım anahtarı kullanılmadan direkt olarak yüklenir.
2.Dağıtım: Yardımcı gider yerlerinde toplanan giderlerin esas üretim yerlerine dağıtılmasıdır. 2. dağıtım ile amaçlanan üretilen mamülün maliyetini saptamak ve maliyet kontrolü saÄŸlamaktır.
3.Dağıtım: Esas üretim yerinde toplanan giderlerin mamüle yüklenmesidir.
Örnek:
| Esas Üretim | Yardımcı Üretim | ||||||
| Gider Yeri | Tutar | Dağıtım Anahtarı | Kesim | Montaj | Bakım | Yemek | Genel Yönetim |
| Fabrika Bina Amortismanı | 21,000,000 | m2 | 500 | 400 | 300 | 200 | - |
| Su Gideri | 2,500,000 | Ä°ÅŸçi Sayısı | 35 | 40 | 12 | 8 | 5 |
Yukarıdaki bilgilere göre fabrika amortisman ve su giderlerini dağıtın.
Fabrika, bina amortismanı için:
21,000,000
500+400+300+200
= 15,000 m2 yükleme oranı
Kesim 15,000 x 500 = 7,500,000Montaj 15,000 x 400 = 6,000,000
Bakım 15,000 x 300 = 4,500,000
Yemek 15,000 x 200 = 3,000,000
Su gideri için:
2,500,000
35+40+12+8+5
= 25,000 yükleme oranı Kesim 25,000 x 35 = 875,000
Montaj 25,000 x 40 = 1,000,000
Bakım 25,000 x 12 = 300,000
Yemek 25,000 x 8 = 200,000
Genel Y. 25,000 x 5 = 125,000
Montaj 25,000 x 40 = 1,000,000
Bakım 25,000 x 12 = 300,000
Yemek 25,000 x 8 = 200,000
Genel Y. 25,000 x 5 = 125,000
2. Dağıtım
1- DoÄŸrudan Dağıtım: Yardımcı gider yerlerinde toplanan giderler esas üretim yerine dağıtılır. Yardımcı üretim yerleri birbirlerinden pay almaz ve birbirine pay vermez.
2- Kademeli Dağıtım (Merdiven, Basamak Yöntemi): En yüksek yardımcı gider merkezi en yukarıya yazılarak kendinden sonra gelen yardmcılara ve esaslara dağıtımın yapıldığı yöntemdir. En yukarıdaki yardımcı üretim yeri hiçbir yerden pay almaz.
3- Matematiksel Dağıtım Yöntemi: Yardımcı gider yerleri arasında hem birbirine hemde esas üretim yerlerine dağıtım yapılır. Yardımcılar hem birbirinden pay alır hem pay verir. Yardımcı üretim yerleri arasında 2 bilinmeyenli bir denklem kurulur ve buna göre dağıtım yapılır.
Örnek:
A üretim iÅŸletmesinde 2 eses, 2 de yardımcı üretim yeri bulunmaktadır. 1. dağıtım sonucunda maliyet merkezlerinde biriken maliyet ve kullanılan dağıtım ölçüleri ÅŸöyledir: | Maliyet Yerleri | Birinci Dağıtım | Ä°ÅŸçi Sayısı | Malzeme Maliyetleri |
| Esas Maliyet Yeri 1 | 40,000,000 | 15 | 1,000,000 |
| Esas Maliyet Yeri 2 | 80,000,000 | 10 | 4,000,000 |
| Yardımcı Maliyet Yeri 1 | 15,000,000 | 6 | --- |
| Yardımcı Maliyet Yeri 2 | 10,000,000 | 5 | 500,000 |
15+10 = 600,000
600,000 x 15 = 9,000,000
Örnek:
Yukarıdaki bilgilere göre yardımcı maliyet yeri 2 den Esas Maliyet Yeri 1’in alacağı pay ne kadardır?
10,000,000
5,000,000
= 2 x 1,000,000 = 2,000,000
Örnek:
Yukarıdaki bilgilere ve kademeli yönteme göre yardımcı maliyet yeri 1’den esas maliyet yeri 1’in alacağı pay ne kadardır?
15,000,000
5+15+10
= 500,000
500,000 x 15 = 7,500,000
| Sonraki > |
|---|