DEĞİŞKENLER
DeÄŸiÅŸken: Gözlemden gözleme deÄŸiÅŸik deÄŸerler alabilen objelere, özelliklere ya da durumlara "DeÄŸiÅŸken" denir.
Nicel (Kantitatif) DeÄŸiÅŸken: DeÄŸiÅŸik derecelerde az ya da çok deÄŸerler alabilen deÄŸiÅŸkendir. YaÅŸ, ağırlık, zeka seviyesi, hava sıcaklığı, hız, nüfus vb.
Nitel (Kalitatif) DeÄŸiÅŸken: Bu deÄŸiÅŸkenler gözlemden gözleme farklılık gösterirler, ancak bu farklılık derece yönünden deÄŸil kalite ve çeÅŸit yönündendir. Cinsiyet, medeni durum, göz rengi, din, milliyet vb.
Süreksiz DeÄŸiÅŸken: Bu deÄŸiÅŸkenler miktar yönünden deÄŸiÅŸiklik yerine tür yönünden deÄŸiÅŸiklik gösterir. Dolayısıyla bir obje ya da birey bir özelliÄŸe sahiptir ya da deÄŸildir. Cinsiyet, medeni durum gibi. Birinin diÄŸerine göre daha çok veya az olması mümkün deÄŸildir. Nitel deÄŸiÅŸkenlerin hemen hepsi süreksiz dÄŸiÅŸkendir.
Sürekli DeÄŸiÅŸken: Ä°ki ayrı ölçüm arası kuramsal olarak sonsuz parçaya bölünebilir. YaÅŸ, uzunluk ve ağırlık gibi.
ÖLÇME VE ÖLÇEKLER
Ölçme: Objelere ve ya bireylere, belirli bir özelliÄŸe sahip oluÅŸ dereclerini belitmek için, belirli kurallara uyarak sembolik deÄŸerler verme iÅŸlemidir.
Nominal (Sınıflama): Rakamlar sadece verileri farklı gruplara ayırmada kullanılır. Veriye verilen sayı o grubun adıdır. ÖrneÄŸin, futbol takımındaki rakamlar, plaka iÅŸaretleri, cinsiyet 0,1 gibi.
Ordinal (Sıralama): Ölçme sonucunda verilen sayısal deÄŸerler büyükten küçüÄŸe sıralanabilir. Bir özelliÄŸe sahip oluÅŸ derecesidir. ÖrneÄŸin, yarışma 1.'si 2.'si 3.'sü, birinci tercih, ikinci tercih vb.
Bu iki ölçek türü ile elde edilmiÅŸ verilere genellikle nonparamatrik teknikler uygulanır. Ayrıca parametrik test varsayımları yerine getirilemiyorsa, hangi ölçekle toplanmış olursa olsun nonparamatrik teknikler tercih edilmelidir.
EÅŸit Aralıklı: Sıfır ile ifade edilen bir baÅŸlangıç noktası olan, sıfırın yokluÄŸu göstermediÄŸi kabul edilen ölçektir. ÖrneÄŸin, termometre ve likert ölçeÄŸi gibi.
Oranlı: Gerçek sıfır deÄŸerine sahip ve sıfır yokluÄŸu ifade eden birbirinin katı olarak ifade edilebilen ölçek türüdür. Metre, kg. gibi.
Cahit Cengizhan 2001-2003 Ders Notları Arşivinden
| < Önceki |
|---|