İşletme Portalı

Motivasyon uzmanlarının çoÄŸu, lider doÄŸulmadığını, lider olunduÄŸunu söylemeyi sever. Ben tam zıddını savunuyorum. Hepimizin doÄŸuÅŸtan lider olduÄŸumuza, ama yıllar itibariyle program deÄŸiÅŸikliÄŸine uÄŸradığımıza inanıyorum. Çocuklar gibi, hepimiz doÄŸal liderlerdik; meraklı ve mütevazı, her zaman bilgiye aç ve susamış, renkli bir hayal gücüne sahip. Ne istediÄŸimizi tam olarak biliyorduk; istediÄŸimizi elde etme konusunda ısrarcı ve kararlı idik; misyonumuzu baÅŸarmamıza yardım etmesi için çevremizdeki herkesi motive etme, harekete geçirme ve etkileme yeteneÄŸimiz vardı. Öyleyse, bir yetiÅŸkin olarak bunu yapmak neden bu kadar zor?

Ne oldu?
Çocukken, zamanla, “Hayır”, “Yapma” ve “Yapamazsın” sözlerini duymaya alıştık. Hayır! Bunu yapma. Åžunu yapma. Bunu yapamazsın. Åžunu yapamazsın. Ebeveynlerimizin çoÄŸu, sessiz olmamızı ve aptalca sorular sorarak büyükleri rahatsız etmememiz gerektiÄŸini söylediler. Bu düzen, liseye kadar devam etti. Orada da öÄŸretmenlerimiz neyi yapıp neyi yapamayacağımızı ve neyin mümkün olduÄŸunu söylerlerdi. Sonra çoÄŸumuz, tek büyük resmi eÄŸitim kurumu olan üniversitenin sert yüzüyle tanıştık. Ne yazık ki, geleneksel eÄŸitim sistemi, öÄŸrencilere lider olmayı deÄŸil, kurumsal dünya için emirleri kibarca alan kiÅŸiler olmayı öÄŸretiyor. Pek çok insan, yaratıcı, bağımsız, kendine güvenli ve kendi için düÅŸünen biri olmayı öÄŸrenmek yerine, kurumsal makinenin çalışmasını saÄŸlamak için kurallara uymayı ve bunları ustaca uygulamayı öÄŸrenir.

YaÅŸamınızı en iyi biçimde yaÅŸamak üzere içinizdeki lideri geliÅŸtirmek için, bu öÄŸrendiklerinizi, kendi özünüzü yeniden hatırlamak ve onurlandırmak suretiyle “unutmalısınız”. Yeniden etkili bir lider olmak, cesur olmanızı, çocukluk hayallerinizin bulunduÄŸu iç dünyanızın kapılarını açmanızı ve kalbinizin derinliklerine inmenizi gerektirecektir. Ä°nsanın geliÅŸimi ve liderlik alanında 10 yılı aÅŸkın bir süredir yaptığım araÅŸtırmalara dayanarak, içinizdeki lideri uyandırmak ve büyüklük tutkunuzu yeniden alevlendirmek için atabileceÄŸiniz 10 kolay adımı aÅŸağıda sunuyorum.

1. Alçakgönüllülük. Liderlik, alçakgönüllülükle baÅŸlar. Son derece baÅŸarılı bir lider olmak için, bir çocuk gibi mütevazı ve baÅŸkalarına hizmet etmeye istekli olmalısınız. Kendini beÄŸenmiÅŸ birini kimse izlemek istemez. Bir çocuk gibi mütevazı olun; her zaman meraklı, her zaman bilgiye aç ve susamış. Mükemmel olan, bilgidir; her zaman kendinizi iyileÅŸtirmeye istekli olmak, her zaman iyileÅŸme kaydetmek, her zaman büyümektir. Alçakgönüllüyseniz, insanlara gerçekten ilgi duyarsınız; çünkü onlardan ders almak istersiniz. Ders almak ve büyümek istediÄŸiniz için, daha dikkatli bir dinleyici olursunuz. Bu da liderliÄŸin bir numaralı iletiÅŸim aracıdır. Ä°nsanlar, onlarla yakından ilgilendiÄŸinizi ve onları dinlediÄŸinizi hissederlerse, doÄŸal olarak size ilgi duyarlar ve söyleyeceklerinizi dinlerler.

2. Kendiniz için SWOT analizi yapın. SWOT analizi, güçlü ve zayıf yanlarınız ile fırsat ve tehditleri ortaya çıkarmanızı saÄŸlar. Stanford ve Harvard Üniversiteleri’nde öÄŸretilen bir stratejik yönetim aracı olmasına ve çokuluslu büyük firmalarda kullanılmasına raÄŸmen, bir lider olarak profesyonel geliÅŸiminiz için de aynı derecede etkili bir biçimde kullanılabilir. Kendini bilmek, hatırlamak ve onurlandırmak anlamında tüm kapıları açan yararlı bir anahtardır. BaÅŸarılarınız dahil bütün güçlü yanlarınızı listeleyerek iÅŸe baÅŸlayın. Daha sonra bütün zayıf yanlarınızı ve geliÅŸtirilmesi gereken yönlerinizi yazın. Her tür kuÅŸku, endiÅŸe, korku ve üzüntünüzü eklediÄŸinizden emin olun. Bunlar, iç dünyanıza açılan kapıda bekleyen ÅŸeytan ve canavarlardır. Onları bilinçüstüne çıkararak katletmeye baÅŸlayabilirsiniz. Ardından, güçlü yanlarınızı kullanabilmeniz için elinizde olan tüm fırsatları yazarak devam edin. Son olarak, sizi durduran ya da hayallerinize ulaşırken karşılaÅŸacağınızı düÅŸündüÄŸünüz bütün tehditleri ya da engelleri yazın.

3. Sizi mutlu eden ÅŸeyi yapın. Ne kadar yoÄŸun çalışıyor olursanız olun, yapmayı çok sevdiÄŸiniz bir ÅŸeyi yapmak için zaman ayırın. Heyecanlı ve hayat dolu biri olmak, baÅŸkalarını da canlandırır. Tutkularınızın peÅŸinden gittiÄŸinizde, çevrenizdeki insanlar da ister istemez sizin varlığınızla heyecanlanacaklardır. Bu sizi karizmatik bir lider yapacaktır. Yazmak, rol yapmak, resim yapmak, çizmek, fotoÄŸraf çekmek, spor yapmak, okumak, dans etmek, iliÅŸki kurmak ya da giriÅŸimci faaliyetlerde bulunmak olsun, zevk aldığınız ÅŸey her ne ise bunun için her hafta belli bir zaman ayırın; en ideali, günde iki ya da üç saattir. Ä°nanın bana, zaman bulacaksınız. Bir gününüzü videoya alacak olsanız, ne kadar çok zamanın boÅŸa harcandığını gördüÄŸünüzde ÅŸoke olurdunuz!

4. Büyük hayaller kurun. YaÅŸamdan daha büyük olmak istiyorsanız, yaÅŸamdan daha büyük bir hayaliniz olması gerekir. Küçük hayaller, sizin ya da baÅŸkasının iÅŸine yaramaz. Gerek küçük, gerekse büyük hayaller kurmak için aynı zamanı harcarsınız. Öyleyse, büyük düÅŸünün ve cesur olun. En büyük hayalinizi yazın. Sizi en çok heyecanlandıran hayalinizi. Unutmayın, küçük düÅŸünmeyin ve gerçekçi olmayın; cesur ve hayalci olun! Altın madalyayı, Pulitzer’i, Nobel’i ve Oscar’ı; alanınızda alabileceÄŸiniz en yüksek ödülü hedefleyin. Hayalinizi yazdıktan sonra, buna ulaÅŸamayacağınız için üzülmek yerine, bunu neden baÅŸarabileceÄŸinize dair her bir nedeni listeleyin.

5. Vizyon. Vizyonsuz, yok oluruz. Kendinizi o ödülü alırken hayal edemiyorsanız ve zafer gözyaÅŸlarınızın yanaklarınızdan süzüldüÄŸünü hissedemiyorsanız, kendinizi ya da baÅŸkalarını zafere yönlendirme ihtimaliniz çok düÅŸüktür. Bunu hayalinizi gerçekleÅŸtirmek olarak düÅŸünün. Onu görün, koklayın, tadın, duyun ve içinizde hissedin.

6. Azim. Zafer, onu en çok isteyenlere ve onun uÄŸrunda en uzun mücadele edenlere aittir. Artık, bir hayaliniz olduÄŸuna göre, her gün tutarlı hareket ettiÄŸinizden emin olun. Her gün sizi hayalinize yaklaÅŸtıracak en az 5 ÅŸey yapmanızı öneririm.

7. Sözünüzü tutun. Sözünüzü tutamadığınız her sefer güç kaybedersiniz. BaÅŸarılı liderler, sözlerini tutarlar. Dünyada her tür zenginliÄŸe sahip olabilirsiniz; ama ÅŸerefiniz tektir. Sözünüz, altındır. Ona deÄŸer verin.

8. Danışman edinin. Kendinize bir danışman bulun. Tercihen, kendi alanınızda önemli baÅŸarılara imza atmış biri olsun. Sormaya korkmayın. Kaybedecek bir ÅŸeyiniz yok. Danışmanlara ek olarak, beÄŸendiÄŸiniz büyük liderlerin otobiyografilerini incelemek için zaman ayırın. Onların yaÅŸamlarından mümkün olduÄŸunca ders alın ve bazı baÅŸarılı davranışlarını kendinize örnek alın.

9. Kendiniz olun. Danışmanlarla olan iliÅŸkilerinizi ve büyük liderler hakkındaki araÅŸtırmanızı, çalışmalarınız için örnek ya da referans noktası olarak kullanın; ama asla bunları bir papaÄŸan gibi kopyalamayın ya da taklit etmeyin. Herkesin liderlik ÅŸekli farklıdır. Tarih kitapları, tatlı dilli, içe dönük ve sessiz liderlerle doludur. Bir o kadar da samimi, dışa dönük ve abartıcı olanlarına rastlanır. Bir de arada kalanlar vardır. Sessiz ve sade GANDHÄ° ya da tatlı dilli bir fıstık yetiÅŸtiricisi iken ABD BaÅŸkanı olan ve Nobel Barış Ödülü’nü kazanan Jimmy CARTER, en az hep abartan ve göz önünde olan CHURCHILL ya da katı liderlik anlayışını benimseyen Demir Leydi Margaret THATCHER kadar etkili dünya liderleri olmuÅŸlardır. Yazarlar arasında HEMINGWAY’e bayılırım. Ama HEMINGWAY’i kopyalamaya çalışsam, birinci sınıf SHARIFyerine, en iyi ihtimalle ikinci ya da üçüncü sınıf bir HEMINGWAY olurdum. Kendiniz olun; olabileceÄŸinizin en iyisi olun. Her zaman kendinizle yarışın ve kendinizi iyileÅŸtirin. Böylece, ikinci sınıf bir baÅŸkası olmak yerine, birinci sınıf kendiniz olursunuz.

10. Verin. Son olarak, verici olun. Liderler vericidirler. Vermek suretiyle, yaÅŸamın verene verdiÄŸi, alandan da aldığı yerçekimi kadar gerçek bir evrensel kanunu uygulamış olursunuz. Ne kadar çok verirseniz, o kadar çok alırsınız. Daha çok sevgi, saygı, destek ve ÅŸefkat istiyorsanız, sevin, sayın, destekleyin ve ÅŸefkat gösterin. BaÅŸkalarının danışmanı olun. Toplumdan aldığınızı topluma geri verin. Bir lider olarak, istediÄŸinizi elde etmenin tek yolu, öncelikle insanlara istediklerini elde etmeleri için yeterince yardımcı olmaktır. Sir Winston CHURCHILL’in dediÄŸi gibi, “Aldıklarımızla geçimimizi saÄŸlarız; verdiklerimizle bir yaÅŸam kurarız”.

Yazar: Sharif Khan