Ä°nsanların hayatlarında yaptıkları en önemli iki seçim, iÅŸ ve eÅŸ seçimi. Hayatın önemli bir kısmı bu iki seçimle ÅŸekilleniyor. Åžimdi, bilinçli bir iÅŸ ve kariyer seçimi için atılması gereken adımlara odaklanalım.
Ä°yi bir iÅŸ seçimi yapabilmenin ilk adımı iyi bir özdeÄŸerlendirme yapmaktan geçer. Ä°nsanın kendisini iyi tanıması, doÄŸru seçimler yapabilmesini, baÅŸarıyı ve mutluluÄŸu yakalayabilmesini saÄŸlar. Bir insanı tanımlayan en önemli özellik onun deÄŸerleridir. Çünkü bilgi eksikliÄŸini giderebilmek, deÄŸerleri deÄŸiÅŸtirebilmekten çok daha kolaydır. DeÄŸerler, insanın davranışlarını ve çevresiyle olan iliÅŸkilerini belirler.
Bu nedenle, özdeÄŸerlendirmenin ilk adımı insanın kendisi için en önemli deÄŸerleri belirlemesidir. DeÄŸerler, insanın:
* Ne kadar sonuç odaklı olduÄŸu,
* KiÅŸisel geliÅŸime verdiÄŸi önem,
* UzmanlaÅŸma güdüsünü,
* Rekabetçi ortamın kendi için motivasyonunu nasıl etkilediÄŸi,
* Pozisyon ve statüye ne kadar önem verdiÄŸi,
* Güç arzusu,
* Zorluklardan hoÅŸlanma düzeyi,
* Liderlik dürtüsü,
* Takım çalışmasına yatkınlığı,
* Detaylara verdiÄŸi önem,
* Zaman baskısı karşısındaki tutumu,
* Rutin iÅŸleri düzenli olarak yürütme isteÄŸi,
* Farklı iÅŸleri bir arada yürütebilme yeteneÄŸi,
* Bağımsızlığına verdiÄŸi önem,
* Yaratıcılığın motivasyon etkisi ve/veya baskısı
* Hızlı tempoya verdiği tepki,
* Güven ihtiyacı,
* Maddi olanaklara verdiÄŸi öncelik,
* Etik ve ahlaki deÄŸerlere verdiÄŸi öncelik,
* DostluÄŸa verdiÄŸi önem,
* Dengeli yaÅŸama verdiÄŸi önem,
* İşin toplumsal katkısının motive edici etkisi,
* Çalışılan ortamın önemi,
* Tanınmanın motive edici etkisi,
* Bürokratik ortamdan etkilenme gibi hususları içerir.
Kendisini iyi tanıyan insan önceliklerini belirleyebilen kiÅŸidir. Bu nedenle, kendini sürekli test eden kiÅŸi öncelikleri konusunda daha net bir anlayışa kavuÅŸur.
ÖzdeÄŸerlendirmenin ikinci adımı bu güne kadar gerçekleÅŸtirilen baÅŸarı ve baÅŸarısızlıkların ortaya konmasıdır. Böylelikle, hangi konularda baÅŸarılı olduÄŸunu bilinçli bir ÅŸekilde anlama fırsatı yaratılmış olunur. GeçmiÅŸ performans hakkında bilgilerin derlenmesi aynı zamanda hangi yetkinliklerin geliÅŸtirildiÄŸi konusunda da ışık tutar.
GeçmiÅŸ performans deÄŸerlendirilirken özellikle cevaplandırılması gereken sorular ÅŸu ÅŸekilde sıralanabilir.
* Aynı kaynaklarla baÅŸkalarından daha iyi sonuçlara ulaÅŸabildiniz mi?
* Daha önce baÅŸkalarınca ulaşılan sonuçlara daha az kaynak kullanarak ulaÅŸabildiniz mi?
* Bir problemi veya kritik durumu daha fazla kaynak kullanmadan çözebildiniz mi?
* Daha önce ortaya konmamış, deÄŸer yaratan yeni bir ürün ve/veya hizmet geliÅŸtirebildiniz mi?
Bu soruları cevaplandırırken, ne gibi yeni yaklaşımlar,organizasyonlar,teknolojiler kullandığını ve bu konuda sistemin kalıcılığını saÄŸlayabilmek üzere yazılı hale gelmiÅŸ doküman oluÅŸturulup, oluÅŸturulmadığını da belirlemek faydalı olur.
DeÄŸerlerini ve yetkinliklerini belirleyen kiÅŸi iÅŸ seçerken potansiyel çalışma alanlarının gereksinimlerini ve özelliklerini belirlemelidir. Bu konuda yapılan çalışmalar, insanların iÅŸ seçiminde belirleyici özellik olarak gördükleri konuların sekiz ana grup ile açıklanabileceÄŸini göstermektedir:
*Teknik veya fonksiyonel uzmanlık gerektiren işler,
* Yönetimsel yetkinlik gerektiren iÅŸler,
*Bağımsızlık ve uzmanlığın ön plana çıktığı (akademik pozisyonlar, doktorluk, avukatlık gibi) iÅŸler,
*Güven ve baÄŸlılık duygusunun ön plana çıktığı iÅŸler,
*Girişimcilik ve yaratıcılık gerektiren işler,
*DeÄŸer verilen bir amaca hizmet etmenin iÅŸin özelliklerinden daha önemli olduÄŸu iÅŸler,
*Zorlayıcı, rekabetçi ortamların yoÄŸun olduÄŸu iÅŸler ve
*Dengeli yaşam tarzına fırsat tanıyan işler.
Kendi deÄŸerlerini, yetkinliklerini ve seçmek istedikleri iÅŸin belirleyici özelliklerini iyi tanıyan kiÅŸiler seçtikleri iÅŸlerde de daha baÅŸarılı ve mutlu oluyorlar.
Ä°ÅŸ bulmanın çok zor olduÄŸu bir dönemde, bir de iÅŸ seçme lüksümüz olabilir mi diye düÅŸünenler olacaktır. Ancak unutulmaması gereken husus, insanın kendisini ve çevresini ne kadar erken tanırsa, kendisini konumlandırma ve geliÅŸtirme çabalarında da o kadar baÅŸarılı olacağıdır. Ayrıca, her iÅŸ yerinde insiyatif alanların, kendi iÅŸ alanlarını ÅŸekillendirme fırsatlarına kavuÅŸabildikleri de göz ardı edilmemelidir.
Dr. Yılmaz ARGÜDEN
ARGE Danışmanlık Yönetim Kurulu BaÅŸkanı
| < Önceki | Sonraki > |
|---|