Foreign Exchange kelimelerinin kısaltılmış bileÅŸimi olan ForEx, ülkelerin para birimlerinin birbirleriyle deÄŸiÅŸtirildiÄŸi bir finansal piyasadır. Forex piyasında bir ülkenin para birimi karşılığında diÄŸer bir ülkenin para birimi alınıp satılır. Dövizler piyasada fiziksel olarak el deÄŸiÅŸtirmez ve iÅŸlemler kurlar üzerinden ve kaydi olarak yapılır. Bütün dünyada belli baÅŸlı döviz parite fiyatları bu piyasada belirlenir. Forex piyasasında en çok iÅŸlem gören para birimleri, baÅŸta Amerikan Doları ve Japon Yeni olmak üzere: Ä°ngiliz Pound'u, Ä°sviçre Frangı ve Avrupa para birimi Avro'dur.
Forex Piyasası Nasıl Çalışır?
Piyasanın ana katılımcıları: bankalar ve broker ÅŸirketleridir. Broker ÅŸirketleri müÅŸterilerinin alım-satım isteklerini yerine getirirler. Büyük mevduatları olan müÅŸteriler için bankalar kendileri de broker hizmetini verebilirler.
Dünyanın en büyük bankaları özel bir iletiÅŸim ağıyla birbirlerine baÄŸlıdır. Piyasadaki tüm iÅŸlemler bu bankacılık ağı üzerinden gerçekleÅŸtirilir. Bu bilgi aÄŸlarından herhangi bir bankanın verdiÄŸi Dolar veya Avro fiyatı anında öÄŸrenilebilir. Dünyadaki döviz fiyatları serbest piyasa (dalgalı piyasa) kurallarınca, döviz arzının ve döviz talebinin kesiÅŸtiÄŸi noktada, belirlenir. Devletler, nadiren, piyasaya serbest piyasa kuralları çerçevesinde müdahale eder.
Ä°ki bankanın verdiÄŸi parite fiyatları arasında farklılık olması durumunda, teorik olarak, ucuz olanı alınıp alış fiyatından daha pahalıya satılabilir (yani arbitraj imkanı doÄŸabilir). Böylece piyasadaki "ucuzdan alış ve pahalıya satış (arbitraj)" kısa zaman içinde iki tarafta da fiyatların eÅŸitlenmesi sonucunu doÄŸurur. Bu nedenle dünyadaki parite fiyatları, aynı zaman dilimi içinde, tüm coÄŸrafyalarda neredeyse aynıdır. Fakat parite fiyatları, farklı zamanlarda farklılaÅŸabilir ve zaman içinde sık sık deÄŸiÅŸebilir. Bu deÄŸiÅŸim tamamen öngörülemez deÄŸildir ve deÄŸiÅŸim her zaman belirli kurallar çerçevesinde gerçekleÅŸir. Kuralları iyi bilen yatırımcı bu deÄŸiÅŸimlerin ne yönde ve ne zaman olacağını öngörebilir.
Forex Piyasasının Ä°ÅŸleyiÅŸini Etkileyen Faktörler Nelerdir?
Forex piyasasının iÅŸleyiÅŸini etkileyen faktörleri 5 baÅŸlık altında toplayabiliriz.
Faiz Artışı ve Faiz Artışı Beklentisi
Kar amacı güden kiÅŸi veya kuruluÅŸlar fonlarını en yüksek getiriyi saÄŸlayacak para cinsine yönlendirmektedir. Avrupa'daki faiz oranı Amerika'dan yüksekse Avro cinsi tahvillere talep artacağından Avro da deÄŸer kazanacaktır, Amerika'da faiz yüksekse Amerikan Doları deÄŸer kazanır, ayrıca faiz artırımı beklentisi, faiz artırımı yapacak ülkenin para biriminin deÄŸer kazanması sonucunu doÄŸuracaktır.
Ekonomik Etkenler
Enflasyon oranı yüksek olan ülkenin ürettiÄŸi mallar yurt dışına kıyasla pahalı hale gelecek, ithal mallara ve dövize olan talep yükselecek, ülkenin parası yabancı paralar karşısında deÄŸer kaybedecektir. Fakat kısa vadede merkez bankası enflasyonun yükselme tehlikesi karşısında faiz artırımı yapacağından, bu durumda, ülke parası deÄŸer kazanır. Ekonomik büyümenin etkisini anlamak içinse, büyümenin tüketime mi yoksa üretime mi dayandığı önemlidir. Tüketime dayalı büyüme ithalatı artıracaktır. Bunun sonucunda da döviz talebi de artacağından ülkenin para birimi deÄŸer kaybeder. Yatırıma dayalı büyüme gerçekleÅŸiyorsa ülkede üretim artıp maliyetler düÅŸeceÄŸinden ihracat artar ve sonuçta ülke para birimi deÄŸer kazanır.
Sermaye Hareketleri
Sermaye hareketlerinin son yıllarda büyük oranda artması dış ticaretten bile daha önemli hale gelmesine neden olmuÅŸtur. Bankaların her ülkede ÅŸubeler açması ve geliÅŸen teknolojinin para tranferlerinin hızlı bir ÅŸekilde gerçekleÅŸmesini saÄŸlaması sonucu uluslararası sermaye kar edeceÄŸini düÅŸündüÄŸü bölgeye hareket etmektedir. Bu noktada sermayenin vade ve amacı önem kazanmaktadır. Uzun vadeli yatırım amaçlı gelen sermaye ülke ekonomisi ve istihdam üzerinde olumlu etkiler yaparken, sıcak para olarak nitelenen, kısa vadeli spekülatif hareketlerden kazanç saÄŸlamak amaçlı sermaye hareketleri beklediÄŸi karı saÄŸladığında aynı hızla çıkarak döviz dengelerini bozmaktadır.
Spekülasyon
Ä°leride oluÅŸması muhtemel fiyat hareketlerini tahmin etmeye çalışarak pozisyon alan spekülatörler piyasa için gerekli likiditeyi saÄŸlarken, piyasa düÅŸerken ucuzladığını düÅŸünerek alım yapıp, yükselirken pahalı olduÄŸunu düÅŸünerek satar. Böylece spekülatörler dengenin kurulmasını saÄŸlar ve "hedger"ların likit piyasayı kulanarak pozisyon almalarına yardımcı olur. Ama bazen düÅŸüÅŸün süreceÄŸi varsayımıyla satışa devam edip, yükseliÅŸin süreceÄŸini tahminleyerek alıma devam etmesiyle fiyatlar aşırı uçlara da çekilebilir, ayrıca piyasalar, medyanın gücü ve heryere ulaÅŸabilmesi kullanılarak ülke ekonomileri ya da önemli kiÅŸiler hakkında manipülatif haberlerle etkilenebilir.
Politik Etkenler
Bir ülkedeki politik güç ve politik istikrar ülke ekonomisine de olumlu yansır. Politik gücün popülist politikalar izlemesi, yönetimde yetersiz kalması, diÄŸer ülkelere karşı düÅŸmanca bir politika izlemesi ve savaÅŸ tehdidi gibi durumlar döviz kurlarını etkileyecektir.
Forex Piyasası Neden DiÄŸer Piyasalardan Üstündür?
Forex piyasası, iÅŸlem hacmi bakımından, dünyanın en büyük finansal piyasasıdır. Forex piyasasının günlük iÅŸlem hacmi, ortalama, 1,5 trilyon dolarla 3 trilyon dolar arasında deÄŸiÅŸir. Dünyanın en büyük borsası New York borsasıdır ve New York borsasının günlük iÅŸlem hacmi ortalama 20 milyar dolardır. Ä°nanılmaz büyüklükteki toplam iÅŸlem hacmi, Forex piyasasını dünyanın en zengin adamının ya da en zengin insanlar grubunun dahi kolaylıkla manipüle edemeyeceÄŸi bir piyasa haline getirmiÅŸtir. Böylece bu piyasa dış etkenlerden korunup sadece kendi iç kurallarına göre çalışmaktadır. Bu kuralları bilen yatırımcılar döviz fiyatlarının hareketlerini öngörebilmekte ve böylelikle yüksek kar saÄŸlayabilmektedir.
Forex piyasasını diÄŸer tüm piyasalardan üstün kılan diÄŸer özellikler ÅŸunlardır:
Piyasadaki aşırı likidite
Pazardaki tacirlerin (trader) çok sayıda ve çok çeÅŸitli olması
Pazardaki tacirlerin coğrafi dağılımı
Tüm iÅŸ günlerinde günün 24 saati alım-satım yapabilme olanağı
Kurları etkileyen faktörlerin çeÅŸitliliÄŸi
"Deneme hesabı" kullanılarak, riske girilmeden sanal alım-satım yapılabilme ve bu yolla risk üstlenilmeden deneyim edinme imkanı
| < Önceki | Sonraki > |
|---|