Wednesday, Apr 23rd

Last update:08:39:32 AM GMT

Tacirler ve Tacirlerin Defter Tutmas覺

E-posta Yazd覺r

 Bir ticari iletmeyi k覺smen dahi olsa kendi ad覺na ileten kimseye TAC襤R denir.Tacirin ta覺mas覺 gereken özellikler:
        
-Faaliyette bulunacak bir ticari iletmenin mevcut olmas覺 ,
-Ticari iletmenin tacir taraf覺ndan veya tacir ad覺na iletilmesi
-Tacirin ticari ehliyetinin olmas覺 ( Ticari ilerde uraanlarda, Kanunun arad覺覺 artlara Ticari ehliyet denir)
-Ticari ehliyette aranan artlar ;
-Reit olmak (18 ya覺n覺 doldurmak)
-K覺s覺tl覺 olmamak (mahkumiyet veya silah alt覺nda bulunmamak
-Akli dengesinin ve ya s覺hhatinin çal覺maya elverili olmas覺 ,
-Kamu kurulular覺nda görevli memur olmamak.

Tacirin görevleri:

-Ticaret ünvan覺 seçmek ve kullanmak .Ticaret ünvan覺nda iin nitelii ve önemini iletmenin mali durumunu belirtmek ek ve ilaveler bulunabilir. Gerçek kiilerin ad ve soyadlar覺 ticaret ünvan覺 say覺labilir.Ayr覺ca Türk Ticaret Kanununa göre Türk, Türkiye Cumhuriyeti, Milli kelimelerini bulundurmas覺 bakanlar kurulunun izni ile olur.
-襤letmelerini Ticaret siciline kay覺t ve ilan ettirmek
-Defter tutmak zorunluluu,

Defter tutma bak覺m覺ndan tacirler 2 ye ayr覺l覺r:
1.S覺n覺f tacirler
2.S覺n覺f tacirler

1. SINIF TAC襤RLER: (Vergi usul kanunu 177. maddeye göre )

1.Bent:Sat覺n ald覺klar覺 mallar覺 olduu gibi ve ya iledikten sonra satan ve y覺ll覺k al覺mlar覺 tutar覺 15.000.000.000 TL-yi veya y覺ll覺k sat覺lar覺 tutar覺 18.000.000.000 TL yi aanlar .
2. Bent:Birinci bentte yaz覺l覺 olan iler d覺覺ndaki ilerle ura覺p da bir y覺l içinde elde ettikleri Gayri safi i has覺lat覺 7.500.000.000 TL’ yi aanlar .
3. 1 ve 2 numaral覺 bentlerde yaz覺l覺 ilerin birlikte yap覺lmas覺 halinde 2 numaral覺 bentte yaz覺l覺 i has覺lat覺n覺n be kat覺 ile y覺ll覺k sat覺 tutar覺n覺n toplam覺 15.000.000.000 TL !yi aanlar .
4.Bent: Her türlü ticari irketler,
5. Bent:Kurumlar vergisine tabi dier tüzel kiiler,
6.Bent: 襤htiyari olarak Bilanço esas覺na göre defter tutmay覺 tercih edenler.




2. SINIF TAC襤RLER: (Vergi usul kanunu 178. maddeye göre )
1-177.maddenin d覺覺nda kalanlar ikinci s覺n覺f tacirdir .
2-Kurumlar vergisi mükelleflerinden iletme hesab覺 esas覺na göre defter tutmalar覺na Maliye bakanl覺覺nca müsaade edilenler.

Not: Yeniden ie balayan tüccarlar y覺ll覺k i hacimlerine göre s覺n覺fland覺r覺l覺ncaya kadar 2. s覺n覺f tüccar gibi hareket edebilirler .

Tacirlerin S覺n覺f Deitirmesi

      
A-) 1. S覺n覺ftan 2. s覺n覺fa geçi : 襤 hacmi bak覺m覺ndan birinci s覺n覺fa dahil olan tüccarlar覺n durumlar覺 aa覺daki artlara uyduu taktirde, bunlar, Bu artlar覺n tahakkukunu takip eden hesap döneminden balayarak ikinci s覺n覺fa geçebilirler.
1-Bir hesap döneminin i hacmi 177. maddede yaz覺l覺 hadlere nazaran %20’yi aan bir nisbette düük olursa, ve ya;
2-Arka arkaya 3 hesap döneminin, i hacmi 177. maddede yaz覺l覺 hadlere nazaran %20 ye kadar düüklük gösterirse.

       
B-) 2. S覺n覺ftan birinci s覺n覺fa geçi:襤 hacmi bak覺m覺ndan 2. s覺n覺fa dahil tüccarlar覺n durumlar覺 aa覺daki artlara uyulduu taktirde bunlar, Bu artlar覺n tahakkukunu takip eden hesap döneminden balayarak 1 . s覺n覺fa geçerler.
1-Hesap döneminin i hacmi 177. maddede yaz覺l覺 hadlerden %20’yi aan bir nisbette fazla olursa , veya:
2-Arka arkaya iki hesap döneminin i hacmi 177.maddede yaz覺l覺 hadlere nazaran %20 ye kadar bir fazlal覺k gösterirse.

          
C-) 襤htivari olarak s覺n覺f deitirme: 2. s覺n覺f tüccarlar diledikleri taktirde bilanço esas覺na göre defter tutabilirler .Bu suretle 1. s覺n覺fa dahil olanlar hakk覺nda evvelki maddenin hükümleri cari olur.

 

TAC襤RLER襤N DEFTER TUTMASI
Tacirler ticari faaliyetlerinde, Kanunun emrettii ekilde resmi defter tutmak zorundad覺rlar.

Tacirler muhasebe aç覺s覺ndan iki türlü defter tutarlar.
1-Bilanço esas覺na göre defter tutma : 1. s覺n覺f tacirler bilanço esas覺na göre defter tutarlar .1. s覺n覺f tacirler Yevmiye defteri, Defter-i kebir Envanter defteri tutmak zorundad覺r. Kasa defteri ve Kambiyo (çek-senet) defteri tutmak zorunlu deildir.

YEVM襤YE DEFTER襤: Günlük defter de denir. Kayda geçirilmesi icap eden muamelelerin tarih s覺ras覺yla ve madde halinde tertipli olarak yaz覺ld覺覺 defterdir. Yevmiye defteri müteselsil s覺ra numaral覺 olur.
DEFTER-襤 KEB襤R: Yevmiye defterine geçirilmi olan muameleleri buradan alarak usulüne göre hesaplara da覺tan ve tasnifli olarak bu hesaplara toplayan defterdir.
ENVANTER VE B襤LANÇO DEFTER襤: Envanter defterine ie balama tarihinde ve müteakiben her hesap döneminin sonunda ç覺kar覺lan envanterler ve bilançolar kaydolunur ve bu güne Bilanço günü denir. Envanter defteri ciltli ve müteselsil s覺ra numaral覺 olur...
2-襤letme esas覺na göre defter tutma: 2. s覺n覺f tacirler iletme defteri tutarlar. 襤letme defterinin sol taraf覺na gider, sa taraf覺na has覺latlar yaz覺l覺r.
Gider k覺sm覺na sat覺n al覺nan mallar ve ya yapt覺r覺lan hizmetler kar覺l覺覺nda ödenen veya borçlan覺lan paralar ile iletme ile ilgili dier bütün giderler.
Has覺lat k覺sm覺na, Sat覺lan mal bedeli ve ya yap覺lan hizmet kar覺l覺覺 olarak tahsil edilen paralarla tahakkuk eden alacaklar ve iletme faaliyetinden elde edilen dier bütün has覺latlar kaydolunur.
Gayri menkuller ve tesisat gibi amortismana tabi olan k覺ymetler iletme hesab覺na intikal ettirilmez. Ancak bunlar için ayr覺lacak olan amortismanlar gider kaydolunabilir.



RESM襤 DEFTER襤N TASD襤K ZAMANI:

1-Öteden beri ticari faaliyetlere devam etmekte olanlar, defteri kullan覺laca覺 y覺ldan önce gelen son ayda,
2-Hesap dönemleri Maliye Bakanl覺覺 taraf覺ndan tespit edilenler defteri kullanaca覺 hesap döneminden önce gelen son ayda,
3-Yeniden ie balayanlar ie balama;
S覺n覺f deitirenler, s覺n覺f deitirme tarihinden önce,
Yeni bir mükellefiyete girenler ise mükellefiyete girme tarihinden önce
Vergi muafiyeti kalkanlar muafl覺ktan ç覺kma tarihinden balayarak on gün içinde.
4-Tasdike tabi defterlerin olmas覺 dolay覺s覺yla ve ya sair sebeplerle y覺l içinde defter kullanmaya mecbur olanlar bunlar覺 kullanmaya balamadan önce; herhangibir notere tastik ettirmek zorundad覺r.
Örnein: X firmas覺 12 ubat 1999 tarihinde i balayacak ise resmi defterini en az 11 ubat 1999 tarihinde notere tasdik ettirmek zorundad覺r. 2000 y覺l覺nda kulland覺覺 defteri ise 1999 y覺l覺n覺n aral覺k ay覺 içinde notere tasdik ettirecektir. 1999 y覺l覺nda kulland覺覺 defteri 2000 y覺l覺nda da kullanmaya devam edecek ise o zaman da 2000 y覺l覺n覺n Ocak ay覺 içinde ara tasdik yapt覺rmak mecburiyetindedir.

Defter ve Vesikalar覺n Muhafazas覺: Defter tutmak mecburiyetinde olanlar, tuttaklar覺 defteri ve ticari faaliyetlerinde kulland覺klar覺 resmi belgeleri, Vergi usul kanununa gör 5 y覺l Türk Ticaret Kanununa göre 10 y覺l muhafaza etmek mecburiyetindedir. Çünkü tacirler Maliye müfettileri taraf覺ndan her an incelemeye tabi tutulabilirler. 襤nceleme s覺ras覺nda tacir, bu resmi defterini ve belgelerinin müfettie ibraz ettirmek zorundad覺r.

KATMA DEER VERG襤S襤:

 

Yap覺lan mal ve hizmet teslimlerinde, mal veya hizmeti teslim alan覺n teslim edene önerdii vergidir. Katma deer Vergisi “Katma Deer vergisi Beyannamesi” ile devlete beyan edilir. Beyanname mükellefin imzas覺 ile yetkili muhasebeci taraf覺ndan ilgili Vergi dairesine takip eden ay覺n 25 ine kadar vermek zorundad覺r.Türkiyede yap覺lan, aa覺daki sat覺lar Katma deer vergisine tabidir.
1-Ticari, s覺nai, zirai, faaliyet ve serbest meslek faaliyeti çevresinde yap覺lan teslim ve hizmetler.
2-Her türlü mal ve hizmet ithalat覺.
3-Dier faaliyetlerden doan teslim ve hizmetler ;

a)- Posta telefon, telgraf, teleks ve bunlara benzer hizmetler ile radyo ve televizyon hizmetleri.
b)Spor-toto oynamas覺, Piyango tertiplenmesi, At yar覺lar覺 ve talih oyunlar覺 tertiplemesi ve oynanmas覺.
c)Profesyonel sanatç覺lar覺n yer ald覺覺 gösteriler ve konserler.
d)Müzayede mahallerinde ve gümrük depolar覺nda yap覺lan sat覺lar.
Katma deer vergisi oranlar覺n覺 belirtmeye maliye bakanl覺覺 yetkilidir.
Burada:Mal ve ya hizmeti teslim alan覺n ödedii KDV, kendisi için 191 i indirilecek Katma Deer Vergisi Hesab覺 alt覺nda,
- Mal veya hizmet teslim edenin ald覺覺 KDV; kendisi için 391 Hesaplanan Katma Deer Vergisi hesab覺 alt覺nda muhasebeletirilirler.
Katma deer vergisi beyannamesi yap覺l覺rken :
**Eer bir mükellefin 191-襤ndirilecek Katma deer vergisi, 391 hesaplanan Katma Deer Vergisinden fazla olursa aradaki fark bir sonraki döneme devreder.
**Eer bir mükellefin 391- Hesaplanan Katma Deer Vergisi ,191 nolu 襤ndirilecek Katma Deer Vergisinden fazla olursa aradaki fark maliyeye (vergi dairesine ) ödenir.

Not :Fatura üzerinde katma deer vergisi oran覺 ve temsil edilen KDV tutar覺, ayr覺ca belirtilmek zorundad覺r. (Sadece telefon fatural覺 yurt içi seyahat giderleri ve yak覺t faturalar覺nda KDV dahil olabilir)