İşletme Portalı

 Bir ticari iÅŸletmeyi kısmen dahi olsa kendi adına iÅŸleten kimseye TACÄ°R denir.Tacirin taşıması gereken özellikler:
        
-Faaliyette bulunacak bir ticari işletmenin mevcut olması ,
-Ticari işletmenin tacir tarafından veya tacir adına işletilmesi
-Tacirin ticari ehliyetinin olması ( Ticari işlerde uğraşanlarda, Kanunun aradığı şartlara Ticari ehliyet denir)
-Ticari ehliyette aranan ÅŸartlar ;
-Reşit olmak (18 yaşını doldurmak)
-Kısıtlı olmamak (mahkumiyet veya silah altında bulunmamak
-Akli dengesinin ve ya sıhhatinin çalışmaya elveriÅŸli olması ,
-Kamu kuruluÅŸlarında görevli memur olmamak.

Tacirin görevleri:

-Ticaret ünvanı seçmek ve kullanmak .Ticaret ünvanında iÅŸin niteliÄŸi ve önemini iÅŸletmenin mali durumunu belirtmek ek ve ilaveler bulunabilir. Gerçek kiÅŸilerin ad ve soyadları ticaret ünvanı sayılabilir.Ayrıca Türk Ticaret Kanununa göre Türk, Türkiye Cumhuriyeti, Milli kelimelerini bulundurması bakanlar kurulunun izni ile olur.
-İşletmelerini Ticaret siciline kayıt ve ilan ettirmek
-Defter tutmak zorunluluÄŸu,

Defter tutma bakımından tacirler 2 ye ayrılır:
1.Sınıf tacirler
2.Sınıf tacirler

1. SINIF TACÄ°RLER: (Vergi usul kanunu 177. maddeye göre )

1.Bent:Satın aldıkları malları olduğu gibi ve ya işledikten sonra satan ve yıllık alımları tutarı 15.000.000.000 TL-yi veya yıllık satışları tutarı 18.000.000.000 TL yi aşanlar .
2. Bent:Birinci bentte yazılı olan iÅŸler dışındaki iÅŸlerle uÄŸraşıp da bir yıl içinde elde ettikleri Gayri safi iÅŸ hasılatı 7.500.000.000 TL’ yi aÅŸanlar .
3. 1 ve 2 numaralı bentlerde yazılı işlerin birlikte yapılması halinde 2 numaralı bentte yazılı iş hasılatının beş katı ile yıllık satış tutarının toplamı 15.000.000.000 TL !yi aşanlar .
4.Bent: Her türlü ticari ÅŸirketler,
5. Bent:Kurumlar vergisine tabi diÄŸer tüzel kiÅŸiler,
6.Bent: Ä°htiyari olarak Bilanço esasına göre defter tutmayı tercih edenler.




2. SINIF TACÄ°RLER: (Vergi usul kanunu 178. maddeye göre )
1-177.maddenin dışında kalanlar ikinci sınıf tacirdir .
2-Kurumlar vergisi mükelleflerinden iÅŸletme hesabı esasına göre defter tutmalarına Maliye bakanlığınca müsaade edilenler.

Not: Yeniden iÅŸe baÅŸlayan tüccarlar yıllık iÅŸ hacimlerine göre sınıflandırılıncaya kadar 2. sınıf tüccar gibi hareket edebilirler .

Tacirlerin Sınıf Değiştirmesi

      
A-) 1. Sınıftan 2. sınıfa geçiÅŸ : Ä°ÅŸ hacmi bakımından birinci sınıfa dahil olan tüccarların durumları aÅŸağıdaki ÅŸartlara uyduÄŸu taktirde, bunlar, Bu ÅŸartların tahakkukunu takip eden hesap döneminden baÅŸlayarak ikinci sınıfa geçebilirler.
1-Bir hesap döneminin iÅŸ hacmi 177. maddede yazılı hadlere nazaran %20’yi aÅŸan bir nisbette düÅŸük olursa, ve ya;
2-Arka arkaya 3 hesap döneminin, iÅŸ hacmi 177. maddede yazılı hadlere nazaran %20 ye kadar düÅŸüklük gösterirse.

       
B-) 2. Sınıftan birinci sınıfa geçiÅŸ:Ä°ÅŸ hacmi bakımından 2. sınıfa dahil tüccarların durumları aÅŸağıdaki ÅŸartlara uyulduÄŸu taktirde bunlar, Bu ÅŸartların tahakkukunu takip eden hesap döneminden baÅŸlayarak 1 . sınıfa geçerler.
1-Hesap döneminin iÅŸ hacmi 177. maddede yazılı hadlerden %20’yi aÅŸan bir nisbette fazla olursa , veya:
2-Arka arkaya iki hesap döneminin iÅŸ hacmi 177.maddede yazılı hadlere nazaran %20 ye kadar bir fazlalık gösterirse.

          
C-) Ä°htivari olarak sınıf deÄŸiÅŸtirme: 2. sınıf tüccarlar diledikleri taktirde bilanço esasına göre defter tutabilirler .Bu suretle 1. sınıfa dahil olanlar hakkında evvelki maddenin hükümleri cari olur.

TACÄ°RLERÄ°N DEFTER TUTMASI
Tacirler ticari faaliyetlerinde, Kanunun emrettiği şekilde resmi defter tutmak zorundadırlar.

Tacirler muhasebe açısından iki türlü defter tutarlar.
1-Bilanço esasına göre defter tutma : 1. sınıf tacirler bilanço esasına göre defter tutarlar .1. sınıf tacirler Yevmiye defteri, Defter-i kebir Envanter defteri tutmak zorundadır. Kasa defteri ve Kambiyo (çek-senet) defteri tutmak zorunlu deÄŸildir.

YEVMÄ°YE DEFTERÄ°: Günlük defter de denir. Kayda geçirilmesi icap eden muamelelerin tarih sırasıyla ve madde halinde tertipli olarak yazıldığı defterdir. Yevmiye defteri müteselsil sıra numaralı olur.
DEFTER-Ä° KEBÄ°R: Yevmiye defterine geçirilmiÅŸ olan muameleleri buradan alarak usulüne göre hesaplara dağıtan ve tasnifli olarak bu hesaplara toplayan defterdir.
ENVANTER VE BÄ°LANÇO DEFTERÄ°: Envanter defterine iÅŸe baÅŸlama tarihinde ve müteakiben her hesap döneminin sonunda çıkarılan envanterler ve bilançolar kaydolunur ve bu güne Bilanço günü denir. Envanter defteri ciltli ve müteselsil sıra numaralı olur...
2-Ä°ÅŸletme esasına göre defter tutma: 2. sınıf tacirler iÅŸletme defteri tutarlar. Ä°ÅŸletme defterinin sol tarafına gider, saÄŸ tarafına hasılatlar yazılır.
Gider kısmına satın alınan mallar ve ya yaptırılan hizmetler karşılığında ödenen veya borçlanılan paralar ile iÅŸletme ile ilgili diÄŸer bütün giderler.
Hasılat kısmına, Satılan mal bedeli ve ya yapılan hizmet karşılığı olarak tahsil edilen paralarla tahakkuk eden alacaklar ve iÅŸletme faaliyetinden elde edilen diÄŸer bütün hasılatlar kaydolunur.
Gayri menkuller ve tesisat gibi amortismana tabi olan kıymetler iÅŸletme hesabına intikal ettirilmez. Ancak bunlar için ayrılacak olan amortismanlar gider kaydolunabilir.



RESMÄ° DEFTERÄ°N TASDÄ°K ZAMANI:

1-Öteden beri ticari faaliyetlere devam etmekte olanlar, defteri kullanılacağı yıldan önce gelen son ayda,
2-Hesap dönemleri Maliye Bakanlığı tarafından tespit edilenler defteri kullanacağı hesap döneminden önce gelen son ayda,
3-Yeniden iÅŸe baÅŸlayanlar iÅŸe baÅŸlama;
Sınıf deÄŸiÅŸtirenler, sınıf deÄŸiÅŸtirme tarihinden önce,
Yeni bir mükellefiyete girenler ise mükellefiyete girme tarihinden önce
Vergi muafiyeti kalkanlar muaflıktan çıkma tarihinden baÅŸlayarak on gün içinde.
4-Tasdike tabi defterlerin olması dolayısıyla ve ya sair sebeplerle yıl içinde defter kullanmaya mecbur olanlar bunları kullanmaya baÅŸlamadan önce; herhangibir notere tastik ettirmek zorundadır.
ÖrneÄŸin: X firması 12 ÅŸubat 1999 tarihinde iÅŸ baÅŸlayacak ise resmi defterini en az 11 Åžubat 1999 tarihinde notere tasdik ettirmek zorundadır. 2000 yılında kullandığı defteri ise 1999 yılının aralık ayı içinde notere tasdik ettirecektir. 1999 yılında kullandığı defteri 2000 yılında da kullanmaya devam edecek ise o zaman da 2000 yılının Ocak ayı içinde ara tasdik yaptırmak mecburiyetindedir.

Defter ve Vesikaların Muhafazası: Defter tutmak mecburiyetinde olanlar, tuttakları defteri ve ticari faaliyetlerinde kullandıkları resmi belgeleri, Vergi usul kanununa gör 5 yıl Türk Ticaret Kanununa göre 10 yıl muhafaza etmek mecburiyetindedir. Çünkü tacirler Maliye müfettiÅŸleri tarafından her an incelemeye tabi tutulabilirler. Ä°nceleme sırasında tacir, bu resmi defterini ve belgelerinin müfettiÅŸe ibraz ettirmek zorundadır.

KATMA DEÄžER VERGÄ°SÄ°:

Yapılan mal ve hizmet teslimlerinde, mal veya hizmeti teslim alanın teslim edene önerdiÄŸi vergidir. Katma deÄŸer Vergisi “Katma DeÄŸer vergisi Beyannamesi” ile devlete beyan edilir. Beyanname mükellefin imzası ile yetkili muhasebeci tarafından ilgili Vergi dairesine takip eden ayın 25 ine kadar vermek zorundadır.Türkiyede yapılan, aÅŸağıdaki satışlar Katma deÄŸer vergisine tabidir.
1-Ticari, sınai, zirai, faaliyet ve serbest meslek faaliyeti çevresinde yapılan teslim ve hizmetler.
2-Her türlü mal ve hizmet ithalatı.
3-DiÄŸer faaliyetlerden doÄŸan teslim ve hizmetler ;

a)- Posta telefon, telgraf, teleks ve bunlara benzer hizmetler ile radyo ve televizyon hizmetleri.
b)Spor-toto oynaması, Piyango tertiplenmesi, At yarışları ve talih oyunları tertiplemesi ve oynanması.
c)Profesyonel sanatçıların yer aldığı gösteriler ve konserler.
d)Müzayede mahallerinde ve gümrük depolarında yapılan satışlar.
Katma değer vergisi oranlarını belirtmeye maliye bakanlığı yetkilidir.
Burada:Mal ve ya hizmeti teslim alanın ödediÄŸi KDV, kendisi için 191 i indirilecek Katma DeÄŸer Vergisi Hesabı altında,
- Mal veya hizmet teslim edenin aldığı KDV; kendisi için 391 Hesaplanan Katma DeÄŸer Vergisi hesabı altında muhasebeleÅŸtirilirler.
Katma değer vergisi beyannamesi yapılırken :
**EÄŸer bir mükellefin 191-Ä°ndirilecek Katma deÄŸer vergisi, 391 hesaplanan Katma DeÄŸer Vergisinden fazla olursa aradaki fark bir sonraki döneme devreder.
**EÄŸer bir mükellefin 391- Hesaplanan Katma DeÄŸer Vergisi ,191 nolu Ä°ndirilecek Katma DeÄŸer Vergisinden fazla olursa aradaki fark maliyeye (vergi dairesine ) ödenir.

Not :Fatura üzerinde katma deÄŸer vergisi oranı ve temsil edilen KDV tutarı, ayrıca belirtilmek zorundadır. (Sadece telefon faturalı yurt içi seyahat giderleri ve yakıt faturalarında KDV dahil olabilir)