İşletme Portalı

Satılan sabit varlığın yenilenmesi iÅŸin mahiyetine göre gerekli gö­rülür veya bu hususta iÅŸletmeyi idare edenlerce karar verilmiÅŸ ve teÅŸebbüse geçilmiÅŸ olursa bu durumda, satıştan ortaya çıkan kâr yenileme giderlerini karşılamak üzere pasifte geçici bir hesap olan "Yenileme Fonu" hesabında en fazla üç yıİ süre ile tutulabilir. Her ne sebeple olursa olsun bu ÅŸüre içinde kullanılmamış olan kârlar üçün­cü yılın vergi matrahına eklenir. Üç yıldan önce iÅŸin terki, devri veya iÅŸletmenin tasfiyesi halinde bu kârlar o yılın matrahına ilave edilir.

Yukardaki esaslar dahilinde yeni sabit varlığın iktisabında kulla­nılan kâr, yeni deÄŸerler üzerinden ayrılacak olan amortismanlara mahsup edillr. Bu mahsup tamamlandıktan sonra itta edilmemiÅŸ ola­rak kalan deÄŸerin amortismanına devam olunur.

Yangın, deprem, sel, su basması gibi afetler yüzünden tamamen veya kısmen hasara uÄŸrayan amortismana tabi sabit varlıklar için alı­nan sigorta teminatı bunların net defter deÄŸerinden fazla veya eksik olduÄŸu takdirde fark kar veya zarar hesabına geçirilir.

Aynı şekilde, satıştan doğan karlar gibi tazminat karları da sabit varlıkların yenilenmelerinin gerekliliği durumunda "Yenileme Fonu" na aktarılabilirler.

Yenilenmek amacıyla bir sabit aktif satıldığında yevmiye kaydı şu şekilde olacaktır.

 

^{___________________________}       _/        ^{______________________________}

100  KASA                                                                                   5.310.000
            257        BÄ°RÄ°KMÄ°Åž AMORTÄ°SMANLAR                                      2.000.000
                    257.02 Makineler                                          

            253 TESÄ°S MAKÄ°NA VE CÄ°HAZLAR                                 5.000.000

            391 HESAPLANAN KDV                                                      810.000

                   391.01  Satış KDV
                        549 ÖZEL FONLAR                                                            1.500.000
                               549.01 Sabit aktif yenileme fonu                         
            Yenilenmesi kararlaÅŸtırılmış makinenin
            satışından saÄŸlanan karın fon hesabına kaydı.
            ^{____________________________}         _/           ^{_______________________________}

 

            Satılan makine yerine bir makine alındığında alınan makineyle ilgili amortisman kaydı ise:

          ^{________________________}          _/         ^{_______________________________}     
            549      ÖZEL FONLAR                                                            400.000
                  549.01 Sabtt aktif yenileme fonu
                        257 BÄ°RÄ°KMÄ°Åž AMORTÄ°SMANLAR                                     400.000
                                257.02 Makinııler                 
            Amortisman giderinin fon hesabından
            düÅŸülmesi

^{____________________________}          _/         ^{_______________________________}

 

Yukardaki 400.000 TL. rakamı yeni alınan makinanın amortisman gideri tutarıdır. Yenileme fonu tükeninceye kadar gider hesabı yerine Özel Fonlar hesabı borçlandırılır. Sabit Aktif Yenileme Fonu itfa olduktan sonra ka­lan amortisman payları Amortisman giderlerine yazılabilecektir.

VUK'nun mükerrer 298. maddesine göre yeniden deÄŸerlenmiÅŸ sabit aktlflerin satılması durumunda bu sabit aktiftere ait "Yeniden DeÄŸerleme Fonları" satış kârının tesbitinıie aynen birikmiÅŸ amortismanlar gibi iÅŸlem görür.

Danıştay kararlarında iÅŸletme hesabına göre defter tutan mükel­Ieflerin amortismana tabi kıymetlerinin satılması halinde alınan bedel ile bunların envanter defterinde kayıtlı deÄŸerleri arasındaki farkı gelir veya gider hesabına geçirebilecekleri belirtilmiÅŸtir.

Üç yıl içinde yeni sabit varlık alınmadığı takdirde sabit varlık ye­nileme fonu bir gelir olarak (679. DÄ°ÄžER OLAÄžANDIÅžI GELÄ°R VE KÂRLAR) gelir tablosuna aktarılır.

 

< Önceki		Sonraki >