Saturday, May 19th

Last update:10:00:00 PM GMT

Kurumlar Vergisi Matrahı ve Kurumlar Vergisi Stopajı

E-posta Yazdır
 Kurumlar vergisi mükellefleri bütün gelir ve giderlerini gelir tablosuna aktardıktan sonra Ticari Karı hesaplamış olurlar. Kurumlar Vergisi matrahının hesaplanabilmesi için ticari kara bazı ilavelerin ve bazı indirimlerin yapılması gerekir. AÅŸağıda mali karın bulunması için gerekli ilave ve indirimler özetlenmiÅŸtir:

 

            KURUMLAR VERGİSİ MATRAHININ TESBİTİ

 

TİCARİ KAR


 

İlaveler

·        Menkul kıymet deÄŸer düÅŸüklüÄŸü karşılığı

·        Vergi mevzuatına uygun olmaksızın ayrılan Alacak Senetleri reeskontu

·        Alınan Vadeli Çekler Reeskontu

·        Vergi mevzuatına uygun olmaksızın ayrılan ÅŸüpheli alacak karşılığı

·        Vergi mevzuatına uygun olmaksızın ayrılan stok deÄŸer düÅŸüklüÄŸü karşılığı

·        BaÄŸlı menkul kıymetler deÄŸer düÅŸüklüÄŸü karşılığı

·        Mali duran varlıklar karşılığı

·        Vergi mevzuatına uygun olmaksızın ayrılan amortismanlar

·        Kıdem tazminatı karşılığı

·        Emisyon primleri

·        Kanunen kabul edilmeyen giderler

·        Finansman giderleri kısıtlaması

·        Önceki yıl ayrılan finansman fonu

 

İndirimler

·        Verilen vadeli çekler reeskontu

·        Vergi mevzuatına uygun olmaksızın ayrılan Borç Senetleri reeskontu

·        Personele verilen temettü ikramiyesi (kar dağıtımı olmayıp bir ücret niteliÄŸindedir)

·        Daha önce KKEG olarak hesaba katılmış Konusu kalmayan karşılıklar

·        GeçmiÅŸ yıl zararları

·        İndirilebilecek bağış ve yardımlar

 

= MALİ KAR

 

İşletmeler, Genel bütçeye dahil dairelere, katma bütçeli idarelere, il özel idarelerine, belediyeler ve köylere, Bakanlar Kurulunca vergi muafiyeti tanınan vakıflara, kamu menfaatine yararlı derneklere ve bilimsel araÅŸtırma ve geliÅŸtirme faaliyetinde bulunan kurum ve kuruluÅŸlara makbuz karşılığında  yapmış oldukları bağış ve yardımların Kurum kazancının %5 ine kadar olan kısmını Ticari bilanço karından indirebilirler. %5 lik oranın uygulanacağı matrah 67 sayılı KVK Genel tebliÄŸinde Ticari bilanço karından zarar mahsubu dahil giderler düÅŸüldükten sonra, iÅŸtirak kazançları hariç indirim ve istisnalar düÅŸülmeden önceki tutardır.

 

Kurum kazançlarında bazı istisnalar vardır. Buların vergi matrahından düÅŸülmesi gerekir.

 

Mahsup önceliÄŸi bulunan ve kurum kazancının yeterli olmaması durumunda GeçmiÅŸ yıl zararı olarak devreden istisnalar:

 

·        İştirak kazançları istisnası

·        Yatırım fon ve ortaklıklarının portföy iÅŸletmecilÄŸinden elde ettikleri kazançlar (KVK 8/4)

·        Rüchan hakkı satışı ve emisyon primi (KVK 8/5)

·        İştirak hisseleri ve gayri menkul satışı ile üretim tesislerinin ayni sermaye olarak konmasından doÄŸan kazançlara iliÅŸkin istisna (KVK  geçici 28)

·        Yurt dışında yapılan inÅŸaat onarma montaj iÅŸleri ve teknik hizmetlerden saÄŸlanan kazançlara iliÅŸkin istisna (KVK  Geçici 24)

·        OlaÄŸanüstü hal bölgesinde ve kalkınmada öncelikli yörelerde istihdam yaratılması ve yatırımların teÅŸvik edilmesine iliÅŸkin istisna (4325 sayılı kanun)

·        Okul, kreÅŸ ve spor tesisleri ile yurt ve saÄŸlık tesislerinin iÅŸletilmesinden saÄŸlanan istisna (KVK  Geçici 21/1c)

·        Türk uluslararası Gemi siciline kayıtlı gemilerin iÅŸletilmesinden ve devrinden elde edilen kazançlara iliÅŸkin istisna ( 4490 sayılı kanun)

·        Devralınan veya birleÅŸilen bankalarla ilgili olarak; devir ve birleÅŸmeden doÄŸan kazançlar ile münfesih kurumun devir veya birleÅŸme öncesi son bilançosunda görülen zarar tutarı  (KVK  Geçici 29)

·        Serbest bölgelerden elde edilen kazançlar

·        Uluslararası vergi anlaÅŸmalarından doÄŸan istisnalar

 

Kurum kazancının yeterli bulunması halinde uygulanacak istisnalar:

 

·        Risturn kazançlarına iliÅŸkin istisna  (KVK 8/2)

·        Yatırım indirimi istisnası  (GVK Ek 1-6)

 

Kurumlar vergisinden istisna edilen kazançlar üzerinden  tevkifat yapılması gerekir. GVK  94/6b-ii  bendi gereÄŸince KVK 8.maddesinin 1 nolu bendinde yer alan iÅŸtirak kazançları istisnmasından yararlanan kazançlar hariç, yatırım indiriminden faydalanan kazançlar dahil olmak üzere, dağıtılsın dağıtılmasın kurumlar vergisine tabi kurumların kurumlar vergisinden müstesna kazanç ve iratlarından stopaj yapılacaktır.

 

            Kurum stopajı

 

KVK nun 8/4 maddesinde yer alan istisnalar GVK'nun 94/6-a maddesi ile stopaj kapsamına alınmıştır.

 

KVK 8/4 maddesinin a, c, d  fıkralarında belirtilen portfoyünün en az % 25 hisse senetlerinden oluÅŸan menkul kıymetler yatırım fonları (döviz yatırım fonları hariç) ile aynı nitelikteki menkul kıymetler yatırım ortaklıklarının portföy iÅŸletmeciliÄŸinden doÄŸan ka­zançları, risk sermayesi yatırım fonları veya ortaklıklarının kazançları, gayrimenkul yatırım fonları veya ortaklıklarının kazançları % 0 stopaja tabidir. KVK 8/4 maddesinin b fıkrasında belirtilen, portfoyünün en az % 25 hisse senetlerinden oluÅŸan menkul kıymetler yatırım fonları (döviz yatırım fonları hariç) ile aynı nitelikteki menkul kıymetler yatırım ortaklıklarının portföy iÅŸletmeciliÄŸinden doÄŸan ka­zançları dışında kalan menkul kıymetler yatırım fonları (Döviz yatırım fonları hariç) ile menkul kıymetler yatırım ortaklıklarının port­föy iÅŸletmeciliÄŸinden doÄŸan kazançları % 10 stopaja tabidir.

 

94/6-b i) fıkrasına göre Kurumlar vergisinden istisna kazançlara isabet eden  kısım düÅŸüldükten sonra;  her nevi hisse senedi kar paylarından, iÅŸtirak hisselerinden doÄŸan kazançlarından, kurumların idare meclisi baÅŸkan ve üyelerine verilen kar paylarından halka açık anonim ÅŸirketlerde %5, diÄŸer ÅŸirketlerde %15 stopaj yapılır. 94/6-b ii) fıkrasına göre dağıtılsın dağıtılmasın kurumlar vergisine tabi kurumların KVK nun 8/1 numaralı bendinde belirtilen kurumların tam mükellefiyete tabi diÄŸer kurumların sermayesine iÅŸtirakten elde ettikleri kazançlar dışında kalan kurumlar vergisinden müstesna kazanç ve iratlardan  %18, 94/6-b iii) fıkrasına göre dağıtılsın dağıtılmasın dar mükellef kurumların indirimve istisnalar düÅŸülmeden önceki kurum kazancından hesaplanan kurumlar vergisi ve fon payı düÅŸüldükten sonra kalan kısımdan %15  stopaj yapılır.

 

94/6 c maddesine göre de, Vakıflar ve derneklerin (kanunla kurulan dernek ve vakıflar ile sendikalari meslek odaları ve bunların üst kuruluÅŸları, borsalar ve siyasi partiler hariç) iktisadi iÅŸletmelerinden elde edilenler dışında kalan ve tevkifata tabi tutulmamış her türlü gelirlerinden GVK 94/6c maddesine göre Bakanlar Kurulunca vergi muafiyeti tanınan vakıflar ve kamu menfaatine yararlı sayılan dernekler için %01 den, diÄŸer vakıf dernekler için  %1 den fazla olmamak üzere stopaj yapılır. Ancak BKK ile bu stopaj oranları %0 olarak uygulanmaktadır.

 

GVK'nun 94. maddesinin 7. bendi 75. maddenin 5 nolu bendinde yazılı menkul sermaye iratlarından; Devlet tahvili ve hazine bonosu faizlerinden, Toplu Konut İdaresi, Kamu Ortaktığı İdaresi ve özelleÅŸ­tirme idaresince çıkarılan menkul kıymetlerden saÄŸlanan gelirlerden %0, nama ve hamiline yazılı tahvil faizlerinden % 12, 94/8. maddesi mevduat faizlerinden; döviz tevdiat hesaplarına, nama ve hamiline yazılı mevduat hesaplarına yürütülen faizlerden %16, 94/9. maddesi faizsiz olarak kredi verenlere ödenen kar paylarından, kar ve zarar ortaklığı belgesi karşılığı öde­nen kar paylarından ve özel finans kurumlarınca kar ve zarara katıl­ma hesabı karşılığında ödenen kar paylarından % 16, 94/14. maddesi menkul kıymet­lerin geri alım satımı taahhüdü ile iktisap veya elden çıkarılması kar­ÅŸÄ±lığında saÄŸlanan iratlardan % 20  Gelir Vergisi stopajı yapılacağı be­lirtilmiÅŸtir.